Căn bệnh g.i.ế.t người hàng loạt và những bí ẩn 500 năm chưa thể làm rõ

Dù hàng trăm năm đã trôi qua, nguyên nhân gây ra căn bệnh kỳ lạ và chết người này vẫn chưa được làm rõ, khiến cho nó trở thành bí ẩn lớn nhất trong lịch sử y học thế giới.

Một Cơn Ác Mộng kéo dài 60 Năm

Năm 1485, ngay sau khi Vua Henry VIII lên ngôi Hoàng đế Anh, ông đã phải đối mặt với một thách thức lớn vì xuất hiện của một căn bệnh bí ẩn và chết người. Những người mắc bệnh sẽ đột nhiên đổ mồ hôi toàn thân và chết chỉ trong vài giờ.

Ban đầu, vua Henry tin rằng đó là một dạng bệnh dịch hạch và ra lệnh phát thuốc cho công chúng. Tuy nhiên, sau khi các bác sĩ khám và so sánh triệu chứng, họ nhận ra rằng căn bệnh nàykhông liên quan gì đến bệnh dịch hạch.

Vừa lên ngôi, vua Henry VIII đã phải đối mặt với căn bệnh khủng khiếp hoành hành khắp nơi

Theo tài liệu còn tồn tại, những người mắc căn bệnh kỳ lạ này sẽ bắt đầu với cảm giác lo sợ, sau đó là những cơn lạnh, chóng mặt và đau đầu. Sau đó, những cơn đau dữ dội sẽ xuất hiện, tập trung ở cổ, vai, tay và chân, khiến cho người bệnh mệt mỏi và bất lực.

Cơn lạnh sẽ kéo dài từ nửa giờ đến ba giờ đồng hồ, trước khi cơ thể đột ngột chuyển sang trạng thái sốt toàn thân. Mồ hôi sẽ chảy ra từ cơ thể nhiều, cùng với các triệu chứng khác như đau đầu, mê sảng và tim đập nhanh.

Sự mất mồ hôi quá nhiều và quá nhanh khiến cho người bệnh luônđau khát, nhưng bất kể uống bao nhiêu nước thì mồ hôi vẫn tiếp tục chảy ra, khiến cho người bệnh mệt mỏi và sau đó rơi vào hôn mê và tử vong.

Theo những ghi chép của các bác sĩ Hoàng gia Anh thời đó, những người may mắn sống sót cũng phải chịu tổn thương nặng nề về tinh thần. Đặc biệt, hệ miễn dịch của họ bị phá hủy hoàn toàn, khiến cho những người này cuối cùng cũng chết sau vài năm vì những bệnh thông thường.

Nước Anh không phải là nơi duy nhất bị tàn phá bởi căn bệnh kinh hoàng này. Từ London, căn bệnh bí ẩn này dần lan truyền khắp châu Âu.

Trong khi các bác sĩ hàng đầu châu Âu đều không thể tìm ra nguyên nhân và biện pháp chữa trị, căn bệnh này lại xuất hiện và biến mất một cách đột ngột. Bắt đầu xuất hiện từ năm 1485, nó bí ẩn biến mất vào năm 1551. Trong suốt hơn 60 năm, căn bệnh này đã gây ra hàng chục ngàn cái chết trên khắp lục địa châu Âu.

Bí ẩn suốt 5 thế kỷ

Căn bệnh với những triệu chứng lạ đã gây nên cái chết cho hàng chục nghìn người.

Căn bệnh đổ mồ hôi Anh là một bí ẩn kéo dài suốt 5 thế kỷ. Điều đáng chú ý là căn bệnh này chỉ tấn công người trưởng thành và không xảy ra với trẻ em. Ca bệnh trẻ nhất được ghi nhận là một cậu thanh niên 18 tuổi. Hiện nay, thông qua những ghi chép y học còn lại, y học hiện đại vẫn chưa tìm ra mối liên hệ giữa căn bệnh bí ẩn này và bất kỳ chứng bệnh nào khác đã được biết đến, như viêm phổi, sốt xuất huyết hay dịch tả...

Ban đầu, khi dịch bệnh mới xảy ra, nghi vấn đầu tiên tập trung vào đội quân của vua Henry VIII, được cho là đã mang theo các mầm bệnh từ môi trường ô nhiễm ở chiến trường. Tuy nhiên, nhiều người không tiếp xúc với các đối tượng này nhưng vẫn mắc bệnh, chứng tỏ tình trạng mất vệ sinh không phải là tác nhân gây nên đại dịch này. Các yếu tố khác như bọ ve, chấy rận, muỗi... mang bệnh từ môi trường tự nhiên truyền cho người cũng đã bị loại bỏ vì không có chứng cứ thuyết phục.

Các triệu chứng và cái chết khó tránh khỏi. Sở dĩ được xem là căn bệnh bí ẩn vì ngay cả các bác sĩ thời Trung cổ cũng không xác định được mầm bệnh. Triết gia Francis Bacon - người viết tiểu sử Vua Henry VII đã gọi vị vua này là người "cai trị trong đau đớn" bởi không thể kiểm soát được dịch bệnh, lý do đơn giản là không hiểu rõ nó từ đâu đến cũng như nguyên nhân gây bệnh.

Theo một giả thiết, các đợt bùng phát của "đổ mồ hôi Anh" trùng với sự khởi đầu của thời kỳ nguội dần của các núi lửa ở Indonesia. Cũng có ý kiến cho rằng bệnh bùng phát sau lũ lụt, mưa nhiều, khi loài gặm nhấm tăng mạnh, thủ phạm lan truyền dịch bệnh. Khoa học hiện đại coi "đổ mồ hôi Anh" là thuộc bệnh truyền nhiễm do Hantavirus gây ra.

Bệnh "đổ mồ hôi Anh" có triệu chứng bắt đầu nhanh chóng và không có dấu hiệu báo trước, thường biểu hiện vào ban đêm hoặc sáng sớm. Các triệu chứng đầu tiên là ớn lạnh và run rẩy, tiếp theo là sốt cao, suy nhược cơ thể. Bệnh nhân thường bị đổ mồ hôi và phát ban. Giai đoạn ớn lạnh có thể kéo dài từ nửa tiếng đến ba giờ, sau đó tới giai đoạn nóng bức cơ thể và đổ mồ hôi. Mồ hôi tiết nhiều và không rõ nguyên nhân. Người bệnh cảm thấy nóng, đau đầu, mê sảng, mạch nhanh và khát dữ dội.

Trong giai đoạn cuối, bệnh nhân kiệt sức và suy sụp tổng thể, thường buồn ngủ. Diễn biến bệnh rất nghiêm trọng, đôi khi gây tử vong trong vòng vài giờ. Tỷ lệ tử vong khác nhau được ghi nhận trong các tài liệu, song hầu hết từ 30% đến 50%. Tuy nhiên, một số văn bản y khoa cho biết nguy cơ tử vong lên tới 80-90%. Lý do cho sự khácbiệt này là do trình độ chuyên môn của các bác sĩ thời kỳ đó. Theo tiến sĩ Thomas Le Forestier, thời gian ủ bệnh đổ mồ hôi Anh là từ một đến 29 ngày, đôi khi lên tới 44 ngày.

Giải mã bí ẩn

Để giải mã căn bệnh đổ mồ hôi Anh, vào năm 2002, các nhà khoa học đã khai quật thi thể của Vua Arthur ở Nhà thờ Worcester. Tuy nhiên, họ không thể tìm ra bất cứ manh mối nào.

Một số người phỏng đoán bệnh lây lan do những thay đổi ở xã hội Anh sau khi cuộc chiến Hoa hồng kết thúc. Khi đó, khí hậu mát mẻ, sự thịnh vượng của đất nước và việc mở rộng xây dựng đã tạo điều kiện cho chuột phát triển.

"Theo phỏng đoán của tôi, một loại virus trong rừng đã lây lan sang người", Yosi Rimmer, nhà sử học y khoa tại Maccabi Health Services ở Haifa, Israel, cho biết.

Một số nhà khoa học cho rằng triệu chứng của đổ mồ hôi Anh giống với Đại dịch cúm năm 1918, cũng lây lan thành từng đợt trong hai năm và sau đó biến mất. Tuy nhiên, hầu hết chuyên gia không tin rằng hai căn bệnh này là một. Nhiều người nhận định đổ mồ hôi Anh chính là bệnh than hoặc bệnh lao.

Bệnh đổ mồ hôi ở Anh bỗng dưng biến mất vào năm 1551 và đến năm 1718, một bệnh tương tự có tên đổ mồ hôi Picardy lại bùng phát tại Pháp, sau đó là các đợt bùng phát hạn chế, lẻ tẻ kéo dài đến năm 1861.

Năm 2014, các nhà nghiên cứu ở Bệnh viện Quân đội Queen Astrid, Brussels, Bỉ lập luận rằng Hantavirus là thủ phạm gây bệnh, do dơi, động vật gặm nhấm, đặc biệt là chuột lan truyền. Đây làloại virus RNA gram âm thuộc họ Bunyaviridae. Con người có thể nhiễm virus này qua phân, nước bọt hoặc tiếp xúc với loài gặm nhấm.

Tuy nhiên, cho đến nay, vẫn chưa có lời giải đáp chính xác cho bệnh đổ mồ hôi Anh. Các bản ghi chép và báo cáo là những gì còn lại, và do không có các mẫu bệnh phẩm, các kỹ thuật phân tích hiện đại cũng không giúp được gì trong việc tìm ra nguyên nhân chính xác của bệnh. Vì vậy, đây vẫn là một trong những bí ẩn lớn trong lịch sử y học của nhân loại.