Lửa Hy Lạp - Vũ khí bí mật của đế chế Đông La Mã

Lửa Hy Lạp là một trong những phát minh quân sự ảnh hưởng nhất trong lịch sử, tuy nhiên, công thức chính xác của nó vẫn là bí ẩn cho đến ngày nay.

Từ thế kỷ thứ 7, Đế chế Đông La Mã hay Byzantine đã sử dụng lửa Hy Lạp để đẩy lùi các cuộc xâm lược của người Arab trong nhiều năm, đặc biệt là trên biển. Vũ khí này có khả năng tiếp tục cháy, thậm chí là bùng lên mạnh mẽ hơn khi tiếp xúc với nước, do đó nó còn được gọi là "lửa biển", theo All That's Interesting.

Mô phỏng hải quân Đông La Mã dùng lửa Hy Lạp thiêu rụi tàu địch. (Ảnh: Greek City Times)

Lửa Hy Lạp được cho là được phát minh bởi Kallinikos, một kiến trúc sư người Do Thái chạy trốn từ Syria đến kinh đô Constantinople vào thời điểm đế chế Đông La Mã đang bị tấn công bởi các lực lượng Hồi giáo của Muhammad, và một số vùng của Syria đã bị đánh chiếm. Lo ngại quân Hồi giáo tiếp tục chiếm đóng Constantinople, Kallinikos đã thử nghiệm nhiều loại vật liệu khác nhau cho đến khi ông phát hiện một hỗn hợp chất lỏng giúp tạo ra ngọn lửa tàn khốc.

Kallinikos đã gửi công thức cho hoàng đế Đông La Mã và các nhà chức trách đã phát triển một loại vũ khí hoạt động giống như ống tiêm, đẩy hỗn hợp gây cháy về phía tàu địch.

Vũ khí phun lửa Hy Lạp hoạt động giống như ống tiêm. (Ảnh: Wikipedia)

Lửa Hy Lạp không chỉ hiệu quả mà còn cực kỳ đáng sợ. Bên cạnh khả năng tiếp tục cháy trong nước, nó còn tạo ra một tiếng gầm lớn và nhả nhiều khói, gợi liên tưởng đến hơi thở của một con rồng, khiến kẻ thù "rùng mình kinh hãi", theo World History. Lửa Hy Lạp có thể bám vào mọi bề mặt, bất cứ thứ gì trên tàu địch, như giàn buồm, cánh buồm, vỏ tàu và cả con người, sẽ lập tức bốc cháy nếu tiếp xúc với nó. Tệ hơn nữa, không có cách dễ dàng nào để dập lửa. Chất lỏng gây cháy đặc biệt này thậm chí còn lan mạnh hơn khi gặp nước. Lửa Hy Lạp chỉ có thể được dập tắt bằng một hỗn hợp kỳ lạ bao gồm giấm, cát và nước tiểu cũ.

Mô phỏng phiên bản súng phun lửa Hy lạp cầm tay. (Ảnh: Wikipedia)

Lửa Hy Lạp đã phát huy hiệu quả trong việc đẩy lùi hạm đội của kẻ thù và kết thúc Cuộc vây hãm Constantinople của người Arab lần thứ nhất vào năm 678. Nó cũng thành công tương tự trong Cuộc vây hãm Constantinople của người Arab lần hai (717 - 718).

Tuy nhiên, cho đến ngày nay, không ai biết chính xác về những thành phần tạo nên lửa Hy Lạp. Công thức của nó là một bí mật quốc gia, chỉ được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác trong gia đình Kallinikos và các hoàng đế Đông La Mã.

Có một số học giả cho rằng dầu mỏ, vôi sống, lưu huỳnh, kali nitrat và thuốc súng có thể nằm trong các thành phần tạo nên lửa Hy Lạp, nhưng đến nay vẫn chưa có sự tái tạo nào đạt được hiệu quả thực sự, theo Greek Reporter.

Lựu đạn và chông sắt của người Đông La Mã. (Ảnh: Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Hy Lạp)

Lửa Hy Lạp là một trong những phát minh quân sự có ảnh hưởng nhất trong lịch sử nhưng công thức của nó vẫn còn là bí ẩn cho đến nay. Đế chế Đông La Mã hay Byzantine đã sử dụng lửa Hy Lạp từ thế kỷ thứ 7 để đẩy lùi các cuộc xâm lược của người Arab trong nhiều năm, đặc biệt là trên biển. Điều làm cho vũ khí hủy diệt này trở nên độc đáo là khả năng tiếp tục cháy, thậm chí là bùng lên mạnh mẽ hơn khi tiếp xúc với nước, do đó nó còn được gọi là "lửa biển".

Lửa Hy Lạp được tạo ra vào thế kỷ thứ 7, rất có thể là phát minh của Kallinikos, một kiến trúc sư người Do Thái chạy trốn từ Syria đến kinh đô Constantinople. Tuy nhiên, công thức để tạo ra lửa Hy Lạp đã bị mất từ lâu và các nhà khoa học vẫn đang cố gắng tìm hiểu nó.

Lửa Hy Lạp không chỉ được sử dụng trong các trận chiến trên biển mà còn trên đất liền. Các chiến binh Đông La Mã đã sử dụng Cheirosiphon, một phiên bản cầm tay của lửa Hy Lạp để đốt các tháp vây của kẻ thù. Họ còn đổ lửa Hy Lạp vào các lọ đất sét để ném chúng vào kẻ thù giống như lựu đạn. Chông sắt cũng được ngâm trong lửa Hy Lạp để tăng khả năng sát thương.

Lửa Hy Lạp đã đóng vai trò quan trọng trong chiến tranh chống quân xâm lược cho đến khi Constantinople sụp đổ vào ngày 29/5/1453. Theo một số nhà sử học, lửa Hy Lạp đã giúp đế chế Đông La Mã đẩy lùi những kẻ thù hùng mạnh như người Arab, Bulga và Nga, qua đó cứu toàn bộ nền văn minh phương Tây.

Lửa Hy Lạp cũng đã trở thành nguồn cảm hứng cho nhà văn và biên kịch người Mỹ George RR Martin khi ông sử dụng giai thoại về lửa Hy Lạp để tạo ra trận cháy rừng trong tiểu thuyết và chương trình truyền hình nổi tiếng Game of Thrones.